Wydział Informatyki
Kierunek studiów Matematyka Stosowana Poziom i forma studiów drugiego stopnia stacjonarne
Specjalność / Ścieżka dyplomowania Analityka Danych i Modelowanie Matematyczne Profil kształcenia praktyczny
Nazwa przedmiotu Zaawansowane techniki optymalizacji Kod przedmiotu MAT2ZTO
Rodzaj przedmiotu obowiązkowy
Forma zajęć i liczba godzin W Ć L P Ps T S Semestr 3
30 30 Punkty ECTS 6
Przedmioty wprowadzające Wybrane elementy matematyki wyższej (MAT2WEM),   Wybrane zagadnienia analizy matematycznej (MAT2WZA),  
Cele przedmiotu

Celem wykładu jest przedstawienie matematycznych podstaw oraz dokonanie przeglądu wybranych metod optymalizacji wielokryterialnej oraz optymalizacji dynamicznej. Celem pracowni specjalistycznej jest nabycie umiejętności w rozwiązywaniu praktycznych zadań optymalizacji oraz nabycie podstaw programowania algorytmów optymalizacji.

Treści programowe

Wykład oraz pracownia specjalistyczna:
1. Optymalizacja wielokryterialna: relacja dominacji i rozwiązania Pareto-optymalne, testowanie efektywności rozwiązań dopuszczalnych, generowanie rozwiązań efektywnych, wektorowe programowanie liniowe, sprowadzanie zadań wielokryterialnych do jednokryterialnych.
2. Optymalizacja dynamiczna: programowanie dynamiczne; wariacyjne podejście do zadania sterowania optymalnego, sformułowanie zasady minimum Pontriagina, struktura i własności układów optymalnych, zagadnienie minimalizacji czasu, zagadnienie minimalizacji wydatku, zagadnienie minimalizacji energii.
3. Niedeterministyczne metody optymalizacji: metoda Monte Carlo, algorytmy genetyczne w optymalizacji.

Metody dydaktyczne

wykład problemowy,   programowanie z użyciem komputera,   ćwiczenia przedmiotowe,  

Forma zaliczenia

Wykład: egzamin pisemny.
Pracownia specjalistyczna: sprawozdania i wejściówki.

Symbol efektu uczenia się Zakładane efekty uczenia się Odniesienie do kierunkowych efektów uczenia się
EU1 zna podstawowe twierdzenia i metody matematyki używane w optymalizacji K_W01
K_W04
EU2 swobodnie posługuje się twierdzeniami i metodami matematycznymi w rozwiązywaniu problemów optymalizacji K_U03
K_U09
EU3 potrafi sformułować i sklasyfikować zadanie optymalizacji dla danego problemu technicznego oraz zaproponować odpowiedni algorytm dla zadań statycznych i dynamicznych K_U03
K_U11
K_U12
EU4 zna procedury standardowe w optymalizacji statycznej i dynamicznej, w tym oprogramowanie wspierające rozwiązywanie zadań optymalizacji statycznej i dynamicznej K_W04
K_W05
Symbol efektu uczenia się Sposób weryfikacji efektu uczenia się Forma zajęć na której zachodzi weryfikacja
EU1 egzamin pisemny W
EU2 wejściówki i sprawozdania z Ps Ps
EU3 wejściówki i sprawozdania z Ps Ps
EU4 egzamin pisemny W
Bilans nakładu pracy studenta (w godzinach) Liczba godz.
Wyliczenie
1 - Udział w wykładach 30
2 - Udział w pracowni specjalistycznej 30
3 - Udział w konsultacjach 3
5 - Opracowanie sprawozdań z pracowni i wykonanie zadań domowych 50
6 - Przygotowanie do pracowni specjalistycznej 25
7 - Przygotowanie do egzaminu 10
8 - Obecność na egzaminie 2
RAZEM: 150
Wskaźniki ilościowe GODZINY ECTS
Nakład pracy studenta związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela 65
(1)+(2)+(3)+(8)
2.6
Nakład pracy studenta związany z zajęciami o charakterze praktycznym 105
(6)+(5)+(2)
4.2
Literatura podstawowa

1. Z. Galas, I. Nykowski, Z. Żółkiewski, Programowanie wielokryterialne, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1987.
2. M. Athans, P.L. Falb, Sterowanie optymalne: wstęp do teorii i jej zastosowania, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa 1969.
3. A. Ostanin, Laboratorium metod optymalizacji, Białystok : Politechnika Białostocka, Białystok 2004.
4. A. Ostanin, Metody optymalizacji z MATLAB: ćwiczenia laboratoryjne, Wydaw. NAKOM, Poznań 2009.
5. Z. Wyderka, Teoria sterowania optymalnego : (skrypt przeznaczony dla studentów IV i V roku matematyki), Skrypty Uniwersytetu Śląskiego, Uniwersytet Śląski, 1987.
6. W. Kryszewski, Sterowanie Optymalne, Wykład monograficzny, Wydział FTIMS Politechnika Łódzka, 2014. (dostęp online: http://www-users.mat.umk.pl/~wkrysz/attachments/Teoria-Sterowania-WK.pdf)

Literatura uzupełniająca

1. J. Arabas, Wykłady z algorytmów ewolucyjnych, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa 2004.
2. A. Nowak, Optymalizacja, teoria i zadania, Wydaw. Politechniki Śląskiej, Gliwice, 2007.
3. K.M. Miettinen, Nonlinear multiobjective optimization, New York : Springer Science+Business Media, 2004.

Jednostka realizująca Katedra Matematyki Data opracowania programu
Program opracował(a) dr hab. Agnieszka Malinowska 2020.04.06